Qazı Máwlik

Qazı Máwlik Bekmuxammed ulı 1887-jılı Shımbay rayonında tuwılǵan. Qazı Máwliktiń (haqıyqıy atı Máwdid) ákesi Bekmuxammed óz dáwiriniń aldınǵı qatardaǵı sawatlı adamlarınıń biri bolǵanlıqtan, balası Máwlikti dáslep eski mektepte, sońınan Buxara medresesinde oqıtqan. Qazı Máwlik xalıq awızeki ádebiyatı dóretpeleri menen klassikalıq ádebiyatııń úlgilerin, jáne de shıǵıs ádebiyatınıń bay dúrdanaların jaqsı bilgen hám olardı qıssa jolı menen de atqarǵan. «Gárip-ashıq», «Yusup-Zlixa», «Láyli-Májnún» sıyaqlı birneshe qıssa kitaplardı sawatlı jaslarǵm kóshirtip alıp, xalıqqa satıw hám qıssa jolı menen taratıwshı adam bolǵan. Ol shıǵıs ádebiyatınıń bay miyrası «Xilalay peri» dástanınıń tiykarında ózi de «Xilalay peri» dástanın dóretken. «Ǵárip-ashıq» dástanın túrkmen tilinen qaraqalpaq tiline awdarǵan bolsa, Alisher Nawayınıń hám Maqtımqulınıń da ayırım qosıqların qaraqalpaq tiline awdaradı. Shayırdıń «Jasarǵan ilham», «(ázzeli Shımbay», «Qızları Shımbay», «Ne sózdur», «Megzettim», «Yadıma túshti», «Aqılım hayrandur», «Hesh sózim yoqdur», «Qızlar qosıǵı, «Ol nege dárkar» h.t.b. birneshe qosıqları shıǵıs poeziyası úlgileri ǵázzel, bayaz (tárip) usılında dóretilip, xalqımız arasına keńnen taralǵan.