Poetica

Amira azapları

Ibrayım Yusupov

Keshte oyın kóriwge de qorqaman,Kapron kirpikler, súrmeli kózlerMeni kórip, únsiz birewdi izler,Kimdi izlegeni túsinikli maǵan...Repeticiya tánepisindeBul oynaqı kózler boyawsız waqtaMeni kórip, kúlimlegen pishinde,Juwırısar edi álle qayaqqa.Olar dúrkiresip qara quwlarday,Sulıw qádem taslar jáyran júriste.Shıǵar arasınan suwırılıp talday,Qara trikolı dilbar perishte.Ónerdiń qaysısı bolsa-da azap,Júzinde monshaq ter tamshısı menen,-Qatal maestro olardı uzaqQuwadı muzıka qamshısı menen.Ayaqlar sırqırar, keber erinler,Qálpe túletkendey jas tuyǵın qusın.Qara trikolı bul nazálimlerSaxnada aqquwday júziwi ushın.Awlaq tanıs skamya bar bunda,(Endi ne nárseler túspeydi eske!)Tiz shógip otırıp onıń aldında.Qanaǵan ayaǵın tańaman áste,Ol shashlarım menen oynap otırar:«Aq shash sizge sonday jarasar edi ...»«Usılay kúttirseń, ol-daǵı bolar…»Qızlar bizge urlanıp qarasar edi.Tánepis qurǵır-da tawsıldı áne,Taǵı zal awzında jalǵız qaldım men,Qatal maestro olardı jáneQuwadı muzıka qamshısı menen.

* * *

Suw boyına barıwǵa da qorqaman,Gúzgi kesh. Jap tınǵan. Jaǵalaq awlaq.Úsh túyir qıp-qızıl jiyde mashawlap,Usha basta janar.«Bular ǵarǵadanQalay aman qalǵan?» dediń suqlanıp.Men aldım tikenge tırnalıp barıp.Úsh juldız úzgendey aydıń qasınan,Putaqshanı alıp kedim janıńa,Hám quwandım seniń quwanǵanıńa.Gúmis japıraqların úplep, abaylap.Alıp júrdiń, úzip jemediń biraq.«Nege ekew emes,... úsh jiyde bular?»«Bálkim, kim bilipti ... úsh balam bolar…»Dep shadlı ushqınlar oynap kózińde,Kókiregime qoydıń sulıw basıńdı.Umıttım dúnyanı hám-de ózimdi,Qapalıqtı, jekkelikti, jasımdı …

* * *

Men tawlarǵa shıǵıwǵa-da qorqaman,Ah, qanday kórkemXunzaq jolları!Jol órmelep barar bultlardan arı,Shayırlar awılı Cadaǵa taman.Qoysuw gúrlep aǵıp jol erneginde,Bir nárseler aytar avar tilinde.Jar tasta jelbirep qızıl kóylegińSen quwanıp qaraqalpaqsha sóylediń.Hám meniń iynime asılıp turıp,Qıshqırdıń erkelep artqa burılıp:«Aytshı Qaysın aǵa, ne dep tur dárya?»«Nege men dáryaman, ah essiz dúnya!Nege abrek-jigit emespen dep tur.Bul suw da óziniń dártin sóylep tur...Qáne, otırıń tez mashinańızǵa,Rasul kútip tur kópir awzında …

* * *

Aqsham jalǵız qalıwǵa-da qorqaman.(Qalmasqa ne ilaj?...)Gey kúni keshte,Gúńgirt ay sáwlesi dirildep áste,Aynadan sıǵalap qaraǵanında,Uyqılı sulıwday meniń janımdaSen jatasań únsiz, erniń qayazıp,Bilezikli qolda sawsaqlar jazıq.Sup-suwıq peshanań...Joq, endi tamam!Qálem dirildeydi bunnan armaǵan...Hár júrektiń óz jarası bar deydi.Tırtıq bolıp pitsin, pitpese jatsın.Bazda shırt uyqımnan oyatsın meyli,Sarǵayıp tirishilik tańlarım atsın...

* * *

Otırıspaǵa barıwǵa-da qorqaman,Ol jerde kóp shadlıq sazların shalar.Maǵan tost bererde tım-tırıs bolar.Men sonda kewilli bolıp jortaǵa,Tırısaman jurtqa málel bermeskeHám-de qasımda bos orınǵa ásteUrlanıp qarayman.Bos qalǵan uya...Ol da joq,Sen de joq...Yalǵanshı dúnya!

Búlbil uyası

Ibrayım Yusupov qosıqları